نوشته حسين معين کرمانشاهي درباره زنده یاد محمود خوانساری و تحلیل اواز
نوشته حسين معين کرمانشاهي درباره زنده یاد محمود خوانساری
سال 1338 به دعوت داوود پيرنيا، بنيانگذار برنامه گل هاي جاويدان، گل هاي رنگارنگ، يک شاخه گل، برگ سبز و گل هاي صحرايي، در استوديو گل ها شروع به فعاليت نمود و رسما اولين کار هنري خود را در برنامه برگ سبز شماره 56 ضبظ نمود. از آن پس شادروان محمود خوانساري در کنار اساتيدي چون مرتضي خان محجوبي، احمد عبادي، حبيب الله بديعي، جواد معروفي، حسن کسائي، پرويز ياحقي، جليل شهناز، رضا ورزنده، منصور صارمي و فرهنگ شريف به خلق آثار ماندگار موسيقي اصيل ايراني همت گماشت. ثلث آخر زندگي اين استاد فرزانه و خواننده صاحب مکتب در کنار اسد الله ملک هنرمند ارزشمند سپري شد. خوب به خاطر دارم که عصر روز يکشنبه ششم مهرماه 1348 آقاي اسد الله ملک به منزل ما در تهران پارس آمدند. معلوم شد که برنامه اي با عنوان نوايي از موسيقي ملي به همت شادروان دکتر منوچهر جهان بلگو در حال شکل گيري و تدوين است که در اين برنامه محمودي خوانساري براي اولين مرتبه اقدام به اجراي ترانه خواهد نمود. به همين مناسبت از پدرم خواست که بروي آهنگي که بر روي آهنگي که در نغمه افشاري ساخته بود ترانه اي بسرايد. از زمان نواختن ملودي تا سرودن ترانه اي با عنوان مرغ شباهنگ کمتر از پنجاه دقيقه طول کشيد
خوانساری استادي که ادب و انسانيت را سرلوحه رفتار خويش قرار داد. خواننده اي که به داشتن صداي تنها اکتفا نکرد و همّ و غم خود را صرف بکارگيري صحيح اين وديعه الهي نمود. خواننده اي با سوادي که امر آواز را به مفهوم کامل مي دانست تا جايي که هنگام خواندن و تلفظ ابيات متنوع شعر فارسي، با شيوه اي مختص خويش کلمات را معني مي کرد و با تکرار و تکيه بر جمله اميد من، اميد تازه اي در جسم و جان مشتاقان موسيقي اين مرز و بوم می دميد.
هنرمند نازنيني که هرگز در ازاي دستمزد، ناله بي غمي سر نداد و در عين نيازمندي، وارسته و بي نياز عمر خود را در گوشه انزوا سپري نمود و سر انجام روز چهارشنبه دوم ارديبهشت ماه 1366، به صورتي ناگوار، مظلومانه و ناباورانه از غم زيستن نجات يافت و حيات مجددي را آغاز نمود. با اميد شناخت قدر و منزلت چنين نوابغي .
منبع: مقالات موسیقی
تحلیل اواز
سه گاه: نوایی از موسیقی ملی
پیش درامد از درویش
آوازخوانساری ، ویولون اسداله ملک ، تار فرهنگ شریف
درامد وچهار مضراب با ویولون تار وتمبک
درامد: تحریر
جواب اواز: تار
درامد با شعر: (عیبی نباشد )2
عیبی نباشد از تو که بر ما جفا رود
مجنون از آستانه لیلی کجا رود + تحریر
جواب اواز: ویولون
بیت تکمیلی درامد: (گر سر فدای جان تو گردد)2 دریغ نیست + تحریر تکمیلی
بسیار سر که بر سر مهر و وفا رود + تحریر
جواب اواز: تار
مویه: تحریر کوتاه مویه برای شروع شعر + شعر مویه:
ای اشنای کوی محبت صبور باش
جواب اواز: ویولون
مویه: (بیداد نیکوان همه بر اشنا رود) ۲ + تحریر
جواب اواز: تار
تحریر مویه
جواب اواز: ویولون
شکسته مویه:
سعدی به در نمی کنی از سر هوای دوست
بر پات لازم است که خار جفا رود
جواب اواز: ویولون و تار
تحریر شکسته مویه + فرود به سه گاه بوسیله این تحریر
دیکلمه:
هرگز به رخت سیر نگاهی نتوان کرد
از بیم کسان پیش تو اهی نتوان کرد
روزی که به نادیدن رویت گذرانم
شرح غم ان روز به ماهی نتوان کرد
پیش درامد از درویش خان
پایان
تحلیل اواز از دوست عزیزم محمود مونسی سردرودی تاریخ تحلیل 5/5/86
بچه کار آیدت ز گل طبقی